از اين آيه به طور حتم دستگير مىشود كه به طور اجمال جماعتى از فَزَع و صعقهء قيامت در امان‌اند ، و چون به آيهء شريفهء : « فَإِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ * إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ » « 1 » ضميمه گردد معلوم مىشود كه آن گروه كه از صعقهء قيامت در امان‌اند عبارت‌اند از : بندگان مخلّص خدا ، زيرا بندگان مخلَص به يك معنا ابداً داراى اعمالى نيستند تا آنان را براى حساب آن در عرصهء قيامت حاضر سازند . آنان به واسطهء مراقبت و رياضات شرعيه در جهاد انفسيه كشته شده و به حيات ابدى پيوسته‌اند و از قيامت عُظماى انفسيه عبور كرده‌اند . در دوران مجاهده به حساب آنان رسيدگى شده و حال به واسطهء قتل فى سبيل‌اللَّه در نزد خداى خود به خلعت حيات ابدى مخلَّع و از روزىهاى خاصهء خزانهء ربوبى متنعم‌اند . قال عزَّ مِنْ قائلٍ : « وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ » . « 2 » و زياده بر آن ، آن‌كه احضار ، فرع بر عدم حضور است و اينان قبل از پيدايش طليعهء قيامت در همه جا حاضر بوده و بر همهء احوال مطلع بوده‌اند ، لقوله تعالى : « عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ » . سوم ، آن‌چه از ثواب و اجر به هر كس برسد و در روز قيامت به او عطا شود ، در مقابل عمل او خواهد بود ، مگر اين صنف از بندگان كه كرامت الهيه بر ايشان ماوراى طور پاداش عمل است : « وَ ما تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ * إِلَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصِينَ » . « 3 » و اگر گفته شود : مفاد اين آيه آن است كه گروه معذَّبان طبق اعمالشان به پاداش مىرسند مگر بندگان نيك خدا كه براى ايشان جزا در مقابل عمل نبوده ، بلكه پروردگار منان به ايشان به فضل و كرم خود جزا خواهد داد ، گوييم : مفاد آيه مطلق

--> ( 1 ) . صافات ، آيات 127 - 128 : [ پس به درستى كه آن‌ها البته احضار شدگان‌اند ، مگر بندگان مخلص خدا . ] ( 2 ) . ترجمه در صفحهء 40 گذشت ( 3 ) . صافات ، آيه 39 و 40 : [ و جزا داده نمىشويد جز همان را كه كرده‌ايد ، مگر بندگان برگزيدهء خدا . ]